Nieuwe alinea

Kroontjespen

Hans Schoevers • 16 maart 2026

De kroontjespen

Je zou het kunnen vragen: Ga nu ook al schrijven over zo iets lulligs als een kroontjespen? Waar zijn de tijden gebleven dat ik mij bezig hield met humor of actuele vraagstukken? Dan zeg ik: ‘doe even mee!’ Ik heb met dat ding leren schrijven en als ik daaraan terug denk, dan moet ik op zijn minst glimlachen. 

‘Iedereen’ die in de jaren ’40 tot ’60 zijn eerste letters op papier zette, heeft dit zelf ook meegemaakt. Lees nog maar even door, ook al had je dit zelf ook wel kunnen schrijven.


Mijn eerste schooldag was een nerveuze toestand. Juffrouw Profilie wachtte ons op en deelde de klas in. Ik was trots in de tweepersoons bank gaan zitten met de opdracht ‘armpjes over elkaar’. Ik zat op de tweede rij. De bankjes waren spartaans hard, er was een kastje onder het schuin oplopend werkblad en achter een schuifje bevond zich een klein glazen potje.

We kregen kleine schriftjes met dunne letter die je met een potlood moest ‘overtrekken’. 

De grote dag brak al snel aan: ‘we gaan met inkt schrijven’. 


Na de eerste uitreiking begin de schrijfstrijd. De pen moest zorgvuldig worden afgelikt, anders bleef de inkt er niet aan zitten. Met het tongetje van spanning uit de mond, begon je het eerste écht schrijven. Jaar-na-jaar: schuifje open, netjes schrijven en de pen afvegen met een inktlap. Voor de ‘armen’ was dat een afgedankt doekje van thuis; voor de ‘rijken’ een aangeschaft sponsdoekje in de vorm van een hond, of zoiets. 


De pen moest een tijdje mee gaan, maar de slijtage kwam te snel en had een negatieve invloed op de netheid. De inkt droogde langzaam en vlekken waren ons deel. Als je toch netjes had geschreven, kreeg je een stempeltje van een varken of koe in je schrift. Je was er nog trots op ook.

Dan kwam er weer een nieuwe memorabele dag: nieuwe pennen! Ze werden uitgereikt en er werd weer ijverig gelikt.


De inkt werd periodiek in de potjes bijgevuld uit een grote fles met schenktuit. Ook die ‘nieuwe inkt’ werd met plezier in ontvangst genomen. In de tweede klas was het potje zo vol dat het puntje van de paardenstaart van Lenie de Haan, die voor ons zat, precies het inkniveau raakte. Wij stimuleerden dat en tilden het potje daarvoor op.


Ik had in de derde klas een bijna onbedwingbare neiging om de kroontjespenpunt in de over de zitting uitpuilende kont van Arnoud van Bolkensteyn te planten, ware het niet dat men steeds waarschuwde voor bloedvergiftiging door een prikje met de pen.

Ik besef nu dat ‘dood door schuld’ bijna mijn lot is geweest.


In de jaren 60 kwamen de eerste ballpoints merk Bic, met zo’n transparant bovenstuk. Weg met de kroontjespen en de inkt. Na een week schrijven begon de BIC te vlekken als 10 kroontjes pennen tegelijk.


Het einde van de kroontjes pen op school; het einde van dit verhaal dat jullie allemaal hadden kunnen schrijven, maar nog nooit hebben gedaan.

En als nog nooit een kroontjespen in je handen hebt gehad, dan is het een gebrek aan je opvoeding, Voor jou zijn nog kroontjespennen te koop voor € 0,35 per stuk. En dan……een lekkere dikke kont opzoeken